Pagina's

maandag 26 maart 2012

Suki - opening


Het woord suki is te vertalen met ondermeer; doorzien, transparant, het open laten van een opening of ruimte. Een mooi beeld er van is een deur die op een kier staat waar een streep zonlicht door heen valt.
Het komt er op neer dat je over het vermogen beschikt om de intentie van de ander te doorzien, dat je bij elke aanval de zwakke plek ziet – de opening om zelf toe te kunnen slaan. Op een nog hoger niveau staat het ontlokken van de suki. Dit betekent dat je niet alleen in staat bent de intentie van de ander te doorzien maar deze ook kan sturen. In dat geval is er echt sprake van Aiki.
Het is belangrijk om in te zien dat dit laatste niet een kwestie van techniek is. Het is geen truc en evenmin gaat het om een intellectueel begrijpen van een principe. Het gaat om geestelijke groei en om wat O Sensei noemde; masakatsu agatsu, het overwinnen van je zelf. Het is dit zelf, dit ego dat wil winnen van de ander, dat wil domineren, dat de beste wil zijn, dat als enige op het hoogste podium wil staan, dat applaus wil krijgen omdat hij de kampioen is, dat is wat je weerhoudt om geestelijk te groeien. In Aikido uit zich dat vaak in onnodig weerstand bieden of geforceerd een techniek overnemen.

Je zou eigenlijk kunnen verwachten dat als een krijgskunst gaat over spierkracht en lichaamsgewicht de sterkste en zwaarste over het algemeen zal winnen. Om de logica daarvan in te zien hoef je maar om je heen te kijken, het is niet nodig om Aikido te gaan beoefenen om daar achter te komen. Het is ook geen nieuw idee, het is een gegeven waar de mensheid al eeuwen, zo niet millenia een oplossing voor heeft proberen te zoeken. Er zijn dan ook wereldwijd meerdere krijgskunsten te vinden die voortkomen uit een zoektocht naar de mogelijkheid dat een “zwakkere” partij, maar voorzien van bijzondere kwaliteiten, kon overwinnen van een “sterkere” partij omdat die dezelfde kwaliteiten ontbeerde. Iemand die een beter wapen, een betere strategie of een beter begrip van een principe had, was duidelijk in het voordeel van iemand die alleen maar sterk was of alleen maar in de meerderheid.

Aikido is een voorbeeld van wat wel een “innerlijke” krijgskunst genoemd wordt. Het gaat in de beoefening van Aikido niet om kracht of om alsmaar fysiek sterker worden, het gaat niet om snelheid als zodanig of om lenigheid. Essentieel is het vinden van een eenheid in de wisselwerking van Tai – Shin – Ki (lichaam, geest, adem), een connectie met Ten en Chi (hemel en aarde) en zoals O Sensei benadrukte een connectie met Kami sama (de goden, de natuur).  

De manier van trainen bepaald al welke richting je opgaat. Gaat het om een fysieke training dan ontwikkel je meer spierkracht, snelheid of uithoudingsvermogen, in Aikido gebeurt dit op een heel natuurlijke manier, maar het heeft geen waarde op zichzelf. Gaat het om intellectuele bekwaming dan vergaar je kennis en de vaardigheid om dit toe te passen. Om Aikido goed te begrijpen is enige studie en verdieping in de geschiedenis en filosofie van Budo onontbeerlijk.  Mentale, contemplatieve oefening gaat over het ervaren van de juiste geest. Alle drie heb je nodig in Aikido. Over het algemeen wordt het laatste aspect het meest verwaarloosd. En juist de geest heb je nodig voor het doorzien van de ander en voor het sturen van diens intentie.
Het juist oefenen van het vinden van een suki bij de ander veronderstelt al dat men het eigen ego heeft overwonnen.
Dat is echter niet altijd in elke soort oefening goed te merken. Misschien kan ik het verduidelijken met deze drie voorbeelden:

1. Aite beschikt over een jo, begint vanuit hidari mae en valt aan met chudan tsuki . Als Shite naar rechts ontwijkt ziet hij de suki vallen aan de linkerflank van Aite. Ontwijkt Shite naar links dan ziet hij de suki vallen aan de rechterzijde van Aite (o.m. borstkast, keel). Hij kan die zijde desgewenst aanvallen met bijvoorbeeld tsuki.
        
Dit is een goede oefening om te leren zien wat suki inhoudt, wanneer deze valt en hoe er mee om te gaan.

2. Zelfde situatie. Maar wanneer Shite na het bemerken van de suki bij Aite toeslaat wordt zijn tegenaanval door Aite gepareerd en valt deze op zijn beurt de nu ontstane suki van Shite aan.

Dit leert je dat de suki er slechts voor een moment kan zijn en ook weer afgeschermd kan worden. Het kan ook een list van Aite zijn om een aanval uit te lokken. Elke aanval kan een suki doen ontstaan.

3. Zelfde situatie. Zelfde afwisseling van aanval en verdediging. Shite pareert nu de aanval van Aite en valt op zijn beurt weer aan. Dit keer heeft Aite geen verweer meer.

In de meeste beginners-oefeningen ligt zowel de uitwisseling van aanval en verdediging als de finale stoot of slag van te voren vast. De meest gemaakte fout is dat een van beide (of allebei) steeds meer gaat ontwijken en als gevolg daarvan steeds sneller en harder moet toeslaan/afweren om de ander bij te houden. Door dit te doen laat men een suki bij zichzelf vallen.
De complexere varianten waarbij Aite en Shite met elkaar versmelten (awase) en meerdere keren achtereen aanval en verdediging afwisselen zijn dan in feite niet mogelijk. Men creeert iedere keer een omstandigheid die vergelijkbaar is met de hierboven genoemde derde situatie.

In het oefenen van ongewapende technieken ontstaat op soortgelijke wijze een suki bij Aite indien deze een overname forceert of onnodig probeert toe te slaan terwijl Shite de techniek inzet. Dit wordt vaak genegeerd en sommigen menen zelfs dat als het Aite lukt om Shite naar de grond te krijgen er per definitie sprake is van een geslaagde overname. “De winnaar heeft altijd gelijk” hoorde ik onlangs iemand nog beweren. Misschien is dat wel zo in een Judo-wedstrijd, maar in Budo en zeker in Aikido weegt het bewust zijn van de suki bij jezelf net zo zwaar als het bewust zijn van de suki bij de ander. Dat je er mee weg komt omdat je partner uit onervarenheid niet goed weet hoe hier mee om te gaan, maakt niet dat je op een zinvolle manier een overname hebt gedaan. In feite leer je jezelf je eigen suki te negeren en dat betekent niets anders dan dat je jezelf voor de gek houdt.

Overname technieken worden voor beide beoefenaars pas zinvol als;
1. de techniek begrepen en beheerst wordt.
2. men weet hoe men op een Aiki manier de techniek kan overnemen.
3. men beseft waar de eigen suki valt en waar die van de ander.

Tom Verhoeven
Auvergne, lente 2012

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen