Pagina's

maandag 13 februari 2012

Tai iku, Chi iku, Toku iku, Ki iku, Joshiki no Kanyo

Aikido grondlegger Ueshiba Morihei O Sensei beschreef de beoefening van Aikido met de begrippen; Tai iku, Chi iku, Toku iku, Ki iku en Joshiki no Kanyo. Deze begrippen geven een helder inzicht in het doel van Aikido en de wijze van bekwaming in Aikido.

Tai iku is te vertalen met lichamelijke ontwikkeling.
In Aikido streven we naar een evenwichtige ontwikkeling van het lichaam. Door regelmatig te trainen wordt men fysiek sterker, leniger, soepeler in het bewegen, de ademhaling gaat dieper en rustiger, het uithoudingsvermogen neemt toe. Het is echter een vergissing om te menen dat het in Aikido om spierkracht gaat, om technieken die steeds harder en ruwer worden ingezet om de ander maar naar de grond te dwingen. Aikido is van nature subtieler. Timing, het juiste moment kiezen en het aanvoelen van de partner’s intentie om daar in mee te gaan is essentieel in Aikido. Het gebruik van spierkracht (wan ryoku) belemmert dit alles. In Aikido wordt de toepassing van Kokyu Ryoku, ademkracht, benadrukt. Ofschoon sommige hier een natuurlijke aanleg voor lijken te hebben, vergt het de meeste aikidoka jaren van trainen eer ze daadwerkelijk het verschil ervaren tussen wan ryoku en kokyu ryoku.    

Chi iku is de ontwikkeling van wijsheid, inzicht en het intellect
Aikido is niet alleen een fysieke training. Ook het intellect zal zich door regelmatige oefening ontwikkelen. De aikidoka zal steeds meer verbanden tussen de verschillende technieken gaan herkennen, de principes achter Aikido ontdekken en gaan inzien dat Aikido meerdere gelaagdheden, dimensies van ontwikkeling kent. Het inzicht dat Aikido op veel verschillende manieren toepasbaar is in het dagelijkse leven maakt deel uit van Chi iku.

Toku iku is de ontwikkeling van deugd, van ethisch inzicht
Aikido gaat niet over winnen. Aikido gaat niet over zelfverdediging. Aikido gaat niet over vechten. Aikido is een krijgskunst die de vaardigheden, strategie en principes van Budo inzet voor een hoger ethisch doel: vrede, harmonie en geluk. Om dit te bereiken zal de aikidoka elk streven naar overwinnen, meer en sterker dan een ander willen zijn, en elke vorm van egocentrisch gedrag te boven moeten komen. Ware overwinning is zelf overwinning.
Wanneer we denken aan een moeilijke situatie die dreigt te escaleren, dan spreken we pas over de juiste toepassing van de principes van Aikido indien beide opponenten ongedeerd en ongekwetst uiteen gaan (ai nuke – gezamenlijk ontkomen). Wanneer de escalatie voorkomen kan worden en er helemaal niet in de richting van een conflict bewogen wordt is er pas echt sprake van Aikido.
De beoefening van Aikido leidt tot dit diepere inzicht in het ware pad van Aiki.

Ki iku is de ontwikkeling en koestering van ki, van de levensadem en alles dat daar mee samenhangt.
Ieder mens beschikt van nature vanaf de geboorte over ki. In ons dagelijkse leven worden we echter met zoveel problemen en obstakels geconfronteerd dat de ki onzuiver wordt, niet langer vrij kan stromen na en belemmert wordt om zich spontaan en vrij te uiten in daden en gedachten. Aikido is een vorm van misogi, loutering, reiniging, het verwijdert alle opgedane onzuiverheden zodat we weer de helderheid van onze oorspronkelijke ki kunnen ervaren..


Joshiki no kanyo. Joshiki laat zich vertalen met “gewoon weten”, alledaagse kennis, kennis die zich moeilijk in woorden laat omschrijven, maar die bij iedereen als bekend mag worden voorondersteld. Omgangsvormen vallen onder Joshiki, regels ten aanzien van hygiene, het verkeer, omgaan met gereedschap, het betreden van de dojo, het opvouwen van je hakama – het valt allemaal onder het begrip Joshiki. Kanyo duidt op toepassing, het gebruik van Joshiki in het leven van alledag, dus niet uitsluitend in de dojo.

De neiging is om Joshiki als een cultureel bepaalde opvatting te zien die van streek tot streek, van land tot land en zelfs van taal tot taal kan verschillen. O Sensei zag het echter als een universeel toepasbaar begrijpen van wat in een gegeven situatie nodig of gewenst is en wat niet. Aikido is een Japanse discipline en dus zul je als beoefenaar van Aikido de Japanse reigi eigen moeten maken. Reigi maakt deel uit van Joshiki. Het gaat daarbij niet alleen om het toepassen van de juiste vorm, maar vooral om de intentie. In zijn opvattingen over Joshiki baseerde O Sensei zich echter niet op de Japanse cultuur maar op het Taoistisch beginsel van natuurlijk gedrag en oorspronkelijke kennis. Zo bezien kunnen er best culturele verschillen bestaan, maar zijn er ondanks die culturele verschillen principes die universeel toepasbaar zijn waar geen discussie over mogelijk is. Wanneer we geconfronteerd worden met een cultureel verschil is het een kwestie van aanpassen. Gaat het echter om een universeel toepasbaar principe dan is het een kwestie van persoonlijke ontwikkeling en inzicht. Het draait dan niet langer om een verschil van opvatting maar om de vraag of je diep genoeg gegaan bent om het principe te begrijpen. Wanneer het principe niet wordt toegepast is er sprake van Muri (tegen het principe in gaan, niet logisch handelen).

Tom Verhoeven
      
Auvergne  winter 2012

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen